Maciej Kryński i Barbara Gryka

rex venationis

Kategoria zgłoszenia
Wideo
Data zgłoszenia
23 sierpnia, 2026 12:27 pm
Ocena jury

Performance rex venationis Barbary Gryki i Macieja Kryńskiego rozwija wcześniejsze działania artystów podejmujące temat władzy, rytuału i groteski. Tym razem punktem odniesienia staje się polowanie – jedna z centralnych praktyk polskiej szlachty, która funkcjonowała nie tylko jako forma rozrywki, lecz przede wszystkim jako inscenizacja hierarchii i dominacji.

Działanie odsłania mechanizmy władzy oparte na powtarzaniu pustych gestów: ceremonialne rozpoczęcie, nagonka, triumf, uczta. Cały ten porządek okazuje się jednak pozorny – zamiast trofeów i chwały pozostaje chaos, rozczarowanie i rozpaczliwa próba ożywienia martwego rytuału. To krytyczne spojrzenie na historyczne fantazmaty szlacheckie, które – choć zakorzenione w XVII-wiecznych traktatach o polowaniach i dworskiej etykiecie – wciąż niepokojąco rezonują we współczesnej Polsce.

Polowanie staje się metaforą społecznej gry: gonitwy za prestiżem, podporządkowania natury i innych ludzi, teatralnych póz, które mają przykryć brak sensu. Figura królowej symbolizuje pychę i bezczynność władzy, która konsumuje, lecz niczego nie wytwarza, natomiast figura łowczego uosabia wysiłek podtrzymywania tradycji, która dawno utraciła znaczenie. Ich relacja – napięcie między oczekiwaniem triumfu a doświadczeniem porażki – unaocznia mechanizm władzy jako gry pozorów.

W warstwie filozoficznej performance nawiązuje do krytyki rytuałów panowania: od Michela Foucaulta, który analizował dyscyplinę i widowisko jako narzędzia kontroli, po Jacques’a Derridę, dla którego polowanie było metaforą niekończącego się śladu i pogoni. rex venationis wykorzystuje te tropy, by pokazać, że władza w Polsce opiera się na utrwalaniu anachronicznych symboli – od „łowieckiej wspólnoty” po mit szlacheckiego panowania.

To działanie nie rekonstruuje polowania, lecz wydobywa z niego to, co wciąż trwa: pustkę tradycji, która udaje żywą. Groteskowa uczta staje się obrazem wspólnoty pozbawionej treści, w której zamiast dzielenia się doświadczeniem pozostaje tylko obserwowanie własnych gestów.

rex venationis jest krytyczną opowieścią o władzy, która trwa dzięki pustym formułom i rytuałom. To refleksja nad tym, jak polskie imaginarium historyczne wciąż kształtuje teraźniejszość, powtarzając gesty szlachty, która – choć dawno minęła – wciąż poluje na naszą wyobraźnię.

Galeria