Czy to co miałam kiedyś, mogę mieć i dziś?
Aleksandra Mróz

Czy to co miałam kiedyś, mogę mieć i dziś?

Kategoria zgłoszenia
Zdjęcie
Data zgłoszenia
30 sierpnia, 2026 8:09 am
Ocena jury

Fotografia przedstawia misia, którego otrzymałam w dzieciństwie. Nie był on gotową zabawką — został wyprodukowany w częściach, a jego ostateczny wygląd miał stworzyć właściciel - stąd nieidealny nosek i wlasnorecznie uszyte ubranko. Kiedy dostałam go od rodziców na 8 urodziny, usłyszałam:„Ola, zrób go tak, jak tylko chcesz”. Dali mi wówczas coś więcej niż zabawkę. Dali mi możliwość decydowania o tym, jak będzie wyglądało coś, co należało do mnie. Dziś, po latach, ten sam miś stał się dla mnie symbolem wolności wyboru — jednej z podstaw demokracji. Przedstawiłam go związanego czarnymi sznurkami, aby pokazac że nawet to, co kiedyś moglo być wyborem - moim wlasnym ja - w trakcie dorastania może zostać związanym przez system. Sznurki są symbolem wpływu, kontroli i narzucania gotowych wzorców. Pokazują, jak łatwo odebrać dziecku możliwość samodzielnego wyboru. Dziecko jest szczególnie podatne na kształtowanie jego światopoglądu. To właśnie w dzieciństwie najłatwiej przekazać wartości, przekonania i sposób postrzegania świata. To, czego człowiek nauczy się wtedy, często staje się fundamentem jego późniejszych decyzji. Dlatego dzieci stają się również ważnym obszarem zainteresowania świata polityki — bo kształtując przekonania przyszłych obywateli, można wpływać na to, jak będą patrzeć na rzeczywistość i jakich wyborów będą dokonywać w przyszłości. W tym kontekście sznurki mogą oznaczać również ideologie, propagandę, presję społeczną i próby narzucania jednej właściwej wizji świata. Demokracja nie powinna być jednak sztuką tworzenia ludzi według jednego wzoru. Powinna dawać przestrzeń do zadawania pytań, poznawania różnych perspektyw i — przede wszystkim —samodzielnego wyboru. Kompozycja fotografii opiera się na kontraście pomiędzy miękkim, dziecięcym przedmiotem a ostrymi, czarnymi sznurkami. Ich linie prowadzą wzrok przez kadr, tworząc wrażenie uwikłania i ograniczenia. Istotną rolę odgrywa również gra światła i cienia. Cień staje się metaforą przebytej drogi. Przypomina, że wybory dokonane dziś mogą wpływać na kierunek, w którym pójdziemy jutro. Mój miś jest więc symbolem dwóch możliwych dróg. Jednej, którą ktoś wyznacza za nas, oraz drugiej, którą możemy stworzyć sami. Tak jak moi rodzice pozwolili mi zdecydować, jaki będzie mój miś, tak demokracja powinna pozwalać każdemu człowiekowi kształtować własne poglądy i własną przyszłość. Bo demokracja zaczyna się od prawa do wyboru. A żeby człowiek potrafił wybierać samodzielnie, najpierw musi mieć możliwość nauczenia się, że jego wybór naprawdę należy do niego.

Galeria